At Yarışında Derece Nedir, Nasıl Hesaplanır?

Derece, bir atın koşu mesafesini tamamlama süresidir. Programda ve sonuç listelerinde dakika, saniye ve saniyenin yüzde biri olarak yazılır: 1.38.72 gösterimi bir dakika otuz sekiz saniye yetmiş iki salise demektir. Derece, at yarışında karşılaştırılabilir tek nesnel ölçü olduğu için analizin temel taşıdır. Ancak ham derece, koşulduğu şartlardan bağımsız okunamaz. Bu yazı derecenin nasıl okunacağını ve farklı koşulardaki derecelerin nasıl karşılaştırılacağını anlatır.

Dereceyi ne belirler?

• Mesafe. En belirleyici etkendir. 1200 metredeki derece ile 2100 metredeki derece ayrı dünyalardır.
• Pist türü. Çim genellikle kumdan hızlıdır, sentetik pistler ikisinin arasındadır ve daha kararlıdır.
• Kum durumu. Nemli, ıslak, sulu ve ağır kum dereceyi kademeli olarak yavaşlatır. Ağır kumda alınan bir derece normal kumdaki aynı süreden daha değerlidir.
• Taşınan kilo. Fazla kilo mesafe uzadıkça daha çok hissedilir.
• Koşunun temposu. Öne geçen atlar yavaş tempo tutturursa bütün koşunun derecesi düşer. Aynı gün aynı mesafede koşulan diğer koşularla karşılaştırmak tempo etkisini görmeye yardım eder.
• Hipodrom. Her pistin kendi karakteri vardır. Aynı mesafede hipodromdan hipodroma birkaç saniyelik fark olağandır.

Farklı mesafelerdeki dereceler nasıl karşılaştırılır?

Doğrudan karşılaştırma yalnız aynı mesafe ve benzer pist için anlamlıdır. Farklı mesafelerde iki yol izlenir. Birincisi, dereceyi yüz metre başına düşen süreye çevirip mesafe etkisini kabaca düzeltmektir. İkincisi, o hipodromda ve o mesafede alınan derecelerin genel dağılımına bakıp atın derecesinin bu dağılımda nereye düştüğünü görmektir. İkinci yol daha doğrudur, çünkü her mesafenin kendi hızı vardır ve düz orantı uzun mesafelerde şaşırtır.

Tahmini derece nasıl üretilir?

Tahmin Makinesi tablosundaki tahmini derece, yukarıdaki yaklaşımın sistematik hâlidir. Model, atın aynı mesafedeki geçmiş derecelerini alır, farklı pist ve kum durumundaki dereceleri o şartlara göre normalize eder, güncel forma ve taşıyacağı kiloya göre düzeltir ve sonuçta bugünkü koşu için beklenen süreyi verir. Aynı koşudaki atların tahmini dereceleri arasındaki fark, mesafe sonunda beklenen boy farkına yakındır: bir at boyu kabaca beşte bir saniyedir. Yakın dereceler açık koşu demektir.

Derece puanı ise bu tahminin koşudaki diğer atlara göre konumunu özetler. Yüksek derece puanı, atın aynı mesafede rakiplerinden daha iyi dereceler aldığını gösterir. Puanın yanındaki güven oranı, kaç karşılaştırılabilir koşuya dayandığını anlatır.

Galop derecesi ile koşu derecesi

İdman kayıtlarındaki galop dereceleri koşu dereceleriyle aynı ölçekte değildir. Galopta at tam kapasite koşmaz, mesafe kısadır ve rakip yoktur. Galop derecesi atın hazırlığını gösterir, koşu derecesi ise performansını gösterir. İkisini birbirinin yerine kullanmayın. Galop derecelerinin okunuşu galop rehberinde anlatılır.

Dereceleri nerede görürsünüz?

• At profili sayfalarında her koşunun gerçek derecesi, mesafesi, pisti ve kum durumu tarih sırasıyla listelenir. Aynı mesafeye göre süzerek karşılaştırma yapabilirsiniz.
• Yarış analizi tablosunda her at için aynı mesafedeki ortalama derece, en iyi derece ve tahmini derece yan yana durur.
• Koşu bittiğinde sonuç sekmesi gerçek dereceyi tahminin yanına koyar. Tahminle gerçek arasındaki fark, o gün pistin hızını ve temponun etkisini gösterir.

Derece, analizin tek girdisi değildir. Form, galop ve orijinle birlikte okunması için analiz rehberine bakabilirsiniz.